Gepubliceerd op 16 januari 2019

Homerus Odyssee en Enneagram Archetypisch type 5 Hermes en Circe

In de literatuur tref je vele uitgebreide beschrijvingen aan van de verschillende Enneagramtypes. Ik houd zelf van metaforen. In het boek The Complete Enneagram, 27 Paths to Greater Self-Knowledge van Beatrice Chestnut PhD beschrijft zij de types vanuit de verhalen van Odysseus. Ik ben zo vrij geweest om deze te vertalen met toestemming van de schrijfster.

Type 5 Hermes en Circe

Zowel Hermes als Circe weerspiegelen de thema’s van type vijf. Als eerste bewaken en gebruiken ze beiden geheime kennis. Hermes is de boodschapper van de goden en belast met de bewaking van de goddelijke geheimen. Hij is ook het symbool van het bewaken van grenzen. Hermes heeft de macht om wat geheim is in het licht te brengen op de dag die hij er voor kiest.

Circe betekent havik, en deze name verwijst naar een observeerder met een scherp oog voor wat ver weg is. Zij is een mysterieuze tovenares die een magische toverstaf heeft en geheime vergiften. Zij kent de weg en de gevaartes van de wereld veel beter dan enige menselijke reiziger. “zij is zo wijs dat ze iedere zoeker deskundige raad kan geven over de weg die komen gaat, als zij maar genegen genoeg is en als je maar weet hoe je haar moet benaderen.

Circe leeft in een kasteel dat heel ver weg verborgen is in een beboste vallei. Zij is omringt met haar verzameling dieren maar ze heeft geen menselijk gezelschap om zich heen. Verkenners van Odysseus onderbreken Circe als zij aan het zingen en weven is. Zij nodigt de mannen uit om binnen te komen. Al snel verandert zij de mannen in varkens, het symbool voor gulzigheid, hun menselijke honger en het smachten die tot vasthoudendheid en lijdt en er voor zorgt dat je bang bent om iets te verliezen of et zonder te moeten doen.

Met hulp van Hermes, die voor hem een interne barrière tegen het gif van Circe creëert, is hij Circe te slim af. Circe zegt: “Ik ben verbijstert. Je dronk mijn gif maar je bent niet behekst”. Nog nooit heeft iemand mijn vergif weerstaan. Jij hebt een geest die niet behekst kan worden. Odysseus zorgt ervoor dat hij niet wil weten wat het gif was zodat hij niet alsnog in deze val van Circe trapt en alsnog in een varken verandert zal worden. Met hulp van Hermes verleidt Odysseus Circe om de belofte te doen om nooit tegen hem samen te zweren. De tovenares verandert de bemanning weer in mensen. Daarna vertelt zij Odysseus de geheime informatie die hij nodig heeft om zijn reis naar huis te vervolgen door de ondergrondse grondgebieden van Hades.

Net als de type vijf persoonlijkheid zijn Hermes en Circe onafhankelijke bewakers van geheime informatie. Zij delen hun bewaakte wijsheid strategisch en delen die alleen met hen waarvan zij denken dat zij die informatie waard zijn. Hermes leert Odysseus hoe hij zich kan beveiligen tegen de verlokking van gierigheid. Circe beloond hem overvloedig met informatie over de onderwereld als hij bewezen heeft om weerstand te kunnen bieden aan gierigheid.


Lees verder over type 4: Hades en de Sirenen