Gepubliceerd op 4 januari 2020

Hoe jouw persoonlijkheidstype invloed heeft op hoe jij doelen stelt

Doelen stellen; typische eerste gedachten per Enneagram type.


Type 1: Ik wil alles veranderen. Nu. Meteen.

Type 2: Jazeker heb ik doelen voor 2020. Maar laten we eerste eens naar jouw doelen kijken, hoe kan ik je daarbij helpen?

Type 3: Mijn eerste doel voor 2020 heb ik al op 2 januari gehaald!

Type 4: Je hebt nog nooit zo'n gaaf doel als het mijne gezien.

Type 5: Doelen stellen is makkelijk. Je maakt een plan en dan doe je het gewoon.

Type 6: Ik kan niet wachten om met mijn doelen te beginnen! Maar wacht, ben ik nu te laat. Heb ik iets gemist?

Type 7: Mijn doelenplanner is als gekleurde confetti - joepie!

Type 8: Ik ga mijn doelen verpletteren!

Type 9: Hoera, doelen stellen! Oeps, sorry, zei ik het te hard?


Wil je graag doelen stellen voor het komende jaar en zit je een beetje vast?

Hoe meer ik werk met het Enneagram, des te meer het voor mij duidelijk wordt hoeveel onze persoonlijkheidstypes - onze sterke en zwakke eigenschappen, onze instincten en motivaties - ons kunnen aansporen of weerhouden van hetgeen we ècht willen doen.

Ben je nog onzeker over welk Enneagram type je bent? Doe dan mee aan de 9-daagse challenge en ontvang 9 e-mails met uitleg en vragen over elke Enneagram type - meld je aan via deze link.


Hoe jouw persoonlijkheidstype invloed heeft op hoe jij doelen stelt.


Type 1 - de Perfectionist

Wat vindt type 1 van doelen stellen? Meer dan welk type dan ook, stelt type 1 doelen. Dat is wat type 1 de hele tijd doet, plannen en doelen stellen.

Stelt type 1 doelen? Jazeker! Type 1 voelt zich compleet verloren zonder een lijst van doelen en een checklist.

Hoe bereikt type 1 doelen? Type 1 heeft de neiging er alles aan de toen om het doel te bereiken. Al hun energie kan eraan opgaan. Ze vertrouwen alleen zichzelf om het goed (perfect) te doen. Wanneer type 1 niet precies weet hoe het doel bereikt kan worden, kan het voorkomen dat ze zich verlamd voelen.

Hoe voelt het om doelen te hebben? Behaalt type 1 het doel, dan voelen ze zich fantastisch! Als ze het doel niet behalen, dan zijn ze enorm teleurgesteld in zichzelf en vinden ze dat ze compleet gefaald hebben. Het bereiken van doelen heeft veel te maken met zelfwaarde en controle.

Tips voor een gezonde balans

  • Weet dat je je als type 1 soms onhandig en als een beginner voelt, dat is heel normaal.
  • Zet redelijke doelen zodat je innerlijk criticus ook gelooft dat het kan.
  • Oefen jezelf om te 'falen'. Sta jezelf toe dat sommige dingen die je doet niet perfect mogen zijn.


Type 2 - de Helper

Wat vindt type 2 van doelen stellen? Type 2 vindt doelen stellen heel fijn, echter kan dit type de doelen ook weer makkelijk laten vallen.

Stelt type 2 doelen? Jazeker! Alleen laat dit type vaak de gemaakte doelen los om iemand anders te kunnen helpen. Het is voor hun zoveel makkelijker om een ander te helpen hun doelen te bereiken, dan hun eigen doelen.

Hoe bereikt type 2 doelen? Moeizaam. Type 2 is vaak afgeleid door vraagstukken van de mensen om zich heen.

Hoe voelt het om doelen te hebben? Het gevoel rondom doelen is er en het is niet sterk genoeg. Type 2 vindt mensen veel belangrijker dan welk doel ook.

Tips voor een gezonde balans

  • Zoek een vriend die je aansprakelijk (accountable) houdt, zodat je je doelen bereikt.
  • Erken dat jouw eigen doelen ook belangrijk zijn.
  • Zorg voor ruimte in je deadlines zodat je kunt toewerken naar het behalen van je doelen en ondertussen ook mensen om je heen kunt helpen.


Type 3 - de Succesvolle werker

Wat vindt type 3 van doelen stellen? Type 3 haat en houdt van doelen stellen. Houden van omdat ze dit type goed op de rails houden wanneer er veel te doen is. Haten omdat dit type zich dan 'gevangen in zijn taken' voelt hetgeen belemmerend werkt.

Stelt type 3 doelen? Absoluut! Met de neiging om doelen te klein te maken of geheel te vermijden omdat de doelen inspelen op datgene wat dit type tot leven brengt.

Hoe bereikt type doelen? Met uitputting. Wat dat betreft lijkt type 3 op type 1, moeite met ontspannen tot er iets bereikt is. In dit fanatisme kan het gebeuren dat dit type mensen vergeet of ze ziet als een obstakel.

Hoe voelt het om doelen te hebben? Geweldig op het moment dat het doel bereikt wordt. Verschrikkelijk als dit niet het geval is. Type 3 heeft de neiging om opgebrand te raken door het harde werken. Zeker omdat dit type maar door blijft gaan en negeert wat er gevoeld wordt.

Tips voor een gezonde balans

  • Vraag jezelf de volgende vraag, bij het stellen van een doel: waarom is dit doel belangrijk voor mij? Vraag het jezelf nog eens, en nog eens. Zo kom je er als type 3 achter of je doel te maken heeft met je waarden of met je ego.
  • Zonder je een tijdje af zonder productief te zijn. Stel dan je doelen vanuit die rust.
  • Maak een anti-SMART doel = niet Specifiek, niet Meetbaar, niet Acceptabel, niet Realistisch en niet Tijdgebonden. Zorg dat je doel meer gaat over je gewenste resultaat dan over de specifieke data.


Type 4 - de Romanticus

Wat vindt type 4 van doelen stellen? Het idee van doelen stellen vindt type 4 fantastisch en het is ook zo dat ze zelden hun gezette doel behalen.

Stelt type 4 doelen? Ja, hun doelen komen en gaan. Type 4 geeft gemaakte doelen makkelijk op als het momenten weg is. Nieuwe doelen verzinnen is dan veel makkelijker.

Hoe bereikt type 4 doelen? Het gaat type 4 meer om het hebben van doelen dan het uitvoeren ervan.

Hoe voelt het om doelen te hebben? In het begin wordt type 4 geïnspireerd door het hebben van doelen. Echter na een tijd komt de ontmoediging. Type 4 neigt ernaar om doelen te veel te laten bepalen hoe ze zich voelen. Doelen voelen zwaar en de zin om de doelen te bereiken verdwijnt.

Tips voor een gezonde balans

  • Leg de nadruk op het proces, niet op het plannen of bereiken van de doelen.
  • Vanwege de focus op je gevoelens, is het goed om een vriend te hebben die je regelmatig naar je 'Waarom' vraagt.
  • Vanwege je grote creativiteit en de prachtige ideeën die je ontwikkelt dien je in de gaten te houden of je doelen nog matchen met je waarden.


Type 5 - de Waarnemer

Wat vindt type 5 van doelen stellen? Type 5 ziet doelen als nuttig, niet zozeer als taken die strikt uitgevoerd dienen te worden. Doelen helpen type 5 om niet afgeleid te worden door nieuwe ideeën.

Stelt type 5 doelen? Type 5 stelt veel kleinere doelen die altijd haalbaar zijn. Zelden bereikt dit type één heel groot doel. Dit type dient alert te zijn dat ze hun doelen niet te grondig onderzoeken en daarmee zichzelf verliezen in het proces. Want dat is wat dit type goed kan: onderzoek en weten wat de beste manier is om het doel te bereiken.

Hoe bereikt type doelen? Type 5 is heel goed in grote doelen in kleinere stukken hakken die goed haalbaar zijn. Onderzoek is daarbij essentieel, waarna vaak desinteresse komt en ook weer de kans dat het doel opnieuw opgepakt wordt omdat er nieuwe mogelijkheden zijn om het doel te bereiken. Dit alles kan enigszins vertragend werken.

Hoe voelt het om doelen te hebben? Ook type 5 voelt zich fantastisch als een doel bereikt is. Daarbij ook de notitie dat type 5 altijd doelen stelt waarvan ze weten dat ze deze kunnen bereiken. Doelen stellen is meer een manier om richting te geven aan gedachten.

Daar tegenover staat dat wanneer een doel wordt gesteld door een ander, zoals een werkgever, en het is dusdanig groot doel is, waarbij type 5 uit de comfortzone moet gaan, dan blijft dit type hangen bij het onderzoeken en zal het doel nooit bereikt worden.

Tips voor een gezonde balans

  • Besef dat het goed is om je zo af en toe als een beginner te voelen en niet helemaal comfortabel.
  • Bij grote doelen, werk samen met iemand en deel de verantwoordelijkheid, ook als je liever alleen werkt.
  • Hou, bij het aangaan van grotere doelen, vertrouwen op je analytische vermogen en je kunde voor zelfreflectie. Het helpt je om in balans te blijven.


Type 6 - de Loyalist

Wat vindt type 6 van doelen stellen? Type 6 heeft doelen nodig om voorwaarts te blijven gaan. Vanwege je neiging om alles te teveel te analyseren, is het moeilijk te weten welke doelen te stellen.

Stelt type 6 doelen? Ja. Type 6 kan goed doelen stellen, en deze worden ook te vaak en teveel overdacht. Daarom kan het voorkomen dat type 6 teveel doelen heeft en op andere momenten te hoge doelen stelt en daarna twijfelt of ze wel uitvoerbaar zijn en hoe dan.

Hoe bereikt type 6 doelen? Bij stress, reageert dit type door te werken, werken, werken totdat het doel is bereikt en type 6 is uitgeput. Daarbij komt nog dat type 6 zich veel zorgen maakt en de doelen over analyseert.

Hoe voelt het om doelen te hebben? Voor type 6 zijn doelen een extra punt van zorg omdat ze zich afvragen welke impact hun doel op anderen zal hebben. De doelen kunnen voor extra stress zorgen en bij het niet behalen van de doelen, voelt type 6 dit als falen.

Tips voor een gezonde balans

  • Wees realistisch en hak je doelen in kleinere stukken.
  • Doelen stellen gaat niet over presteren, het gaat erom dat je het stap voor stap doet in het vertrouwen dat je stap voor stap je doel haalt ook als je de weg denkt kwijt te raken.
  • Blijf stap voor stap gaan, ook als je denkt dat het misgaat.


Type 7 - de Levensgenieter

Wat vindt type 7 van doelen stellen? Type 7 vindt doelen geweldig en zal nooit zo benoemen. Dit type gaat meer voor een gewenst resultaat dan voor het volgen van een checklist.

Stelt type 7 doelen? Niet perse. Het is voor type 7 niet nodig om doelen te hebben, dit type weet wat hij/ zij wil bereiken.

Hoe bereikt type 7 doelen? Dit type is altijd klaar voor een nieuw avontuur, dus doelen bereiken is makkelijk. Type 7 is altijd klaar voor het volgende avontuur, het volgende doel.

Hoe voelt het om doelen te hebben? Als type 7 doelen stelt, kunnen ze ervoor zorgen dat ze zich gehaast voelen, dat er teveel gedoe is en ze nooit tot rust komen. Gehaast en onder druk omdat er altijd een ander doel is om te bereiken.

Tips voor een gezonde balans

  • Maak je grote doelen kleiner zodat ze beter voor je te managen zijn.
  • Vier het als je een doel behaalt, vooral die kleintjes.
  • Zorg dat je aanwezig blijft bij elk doel, zodat je niet in de verleiding komt om een volgend doel na te jagen. Schakel daartoe iemand in die je met de voetjes op de grond weet te houden.


Type 8 - de Baas

Wat vindt type 8 van doelen stellen? Doelen geven een heldere visie. De focus ligt op het gewenste eindresultaat , niet op de details.

Stelt type 8 doelen? Jazeker. Doelen mogen liever niet teveel detail bevatten en hun vrijheid in gedrang brengen. Type 8 beslist intuïtief en razendsnel en past ook doelen aan om het gewenste resultaat beter te bereiken.

Hoe bereikt type 8 doelen? Snel en met 100% inzet. Type 8 gelooft er niet in om dingen half te doen. Type 8 heeft ook de neiging om veel alleen te doen omdat het moeilijk voor ze is om mensen vrij te laten.

Hoe voelt het om doelen te hebben? Voelen? Wat hebben gevoelens te maken met het behalen van doelen. Doe het gewoon. Klaar.

Tips voor een gezonde balans

  • Omdat je zo snel handelt, vertraag zo af en toe eens en kijk en luister naar jezelf en vraag je af of er nog andere wensen zijn voor de doelen die je stelt.
  • Vraag jezelf af of je doelen een manier zijn om je omgeving te beheersen of dat ze gebaseerd zijn op iets diepers.


Type 9 - de Bemiddelaar

Wat vindt type 9 van doelen stellen? Ze zijn er zeker geen fan van hoewel het is belangrijk is voor dit type omdat ze op die manier dingen gedaan krijgen. Doelen herinneren type 9 aan de dingen die voor hen belangrijk zijn. Zeker als ze met anderen werken die doelen hebben. Dan worden de eigen doelen vergeten.

Stelt type 9 doelen? Ja, hoewel het moeilijk voor dit type is, omdat ze niet weten wat ze willen. Daarbij zullen ze veel uitstelgedrag vertonen omdat ze constant afgeleid zijn door wat anderen doen.

Hoe bereikt type 9 doelen? Langzaam. Type 9 bewaart liever de vrede en werkt mee aan andermans doelen dan aan eigen doelen te werken. Het goede nieuws daarentegen is dat wanneer dit type eenmaal begint aan de klus, erdoor bevangen wordt, het dan ook afmaakt tot een geweldig resultaat.

Hoe voelt het om doelen te hebben? Tweeledig: enerzijds gepusht - en niet prettig - om het doel te bereiken of anderzijds teleurgesteld omdat het doel niet bereikt is. Type 9 vraagt zich ook af of de behoeften wel belangrijk genoeg zijn om actie op te ondernemen.

Tips voor een gezonde balans

  • Onderzoek waar je echt energie van krijgt, dat ene ding dat echt belangrijk voor je is en deel dat met een vriend.
  • Neem eerst één stap, dan de volgende en laat je niet overweldigen door alles wat nog komen zal.
  • Vraag een vriend om je te helpen om je verantwoordelijkheden aan te gaan. Overleg wat jij nodig hebt om je doel te bereiken en laat je vriend daarbij helpen.

===

Heb je interesse om dieper in te gaan op welk Enneagram type jij bent? 
Ik geef regelmatig workshops waarvoor je je kunt aanmelden via deze link

Ben je al verder en heb je interesse om juist die verdiepingsslag te maken voor jezelf, bekijk dan de informatie bij de Enneagram training (dag of avond). 

Ben je coach en wil jij je klanten helpen middels het Enneagram? 👉 Lees dan hier wat deze training voor jou kan brengen: Enneagram Coachopleiding.